Iturriak eta Bibliografia

Bertsio asko, iturri fidagarriak

Lurkaian uste dugu euskal mitologiaren zabalkundea jatorrizko iturriekiko errespetu handienarekin egin behar dela. Publikatzen dugun artikulu, fitxa eta kondaira bakoitza Euskal Herriko etnografia, antropologia eta folklorearen arloko erreferentziazko lan aitortuek bultzatzen dute.

Gure erreferentzia iturri nagusia Jose Migel Barandiaranen lan monumentala da, euskal etnografiaren aitatzat hartua. Euskal Herriko landa-komunitateetatik zuzenean lekukotzak, kondairak eta sinesteak biltzen emandako hamarkadetako landa-lanak euskal mitologiari buruzko corpus osatuena eta fidagarriena osatzen dute. Euskal Mitologia, Euskal Mitologiako Hiztegia eta bere Estudios de Etnología y Etnografía zabalak gure edukiaren bizkarrezurra dira.

Barandiaranetaz gain, beste ikertzaile eta rigoare akademiko handiko lanetan oinarritzen gara:

• Resurrección María de Azkue — Euskalerriaren Yakintza, euskal herriko tradizio, ohitura eta sinesteen bilduma entziklopedikoa.
• Julio Caro Baroja — Los vascos, Algunos mitos españoles eta De la superstición al ateísmo, herri-sinesteei buruzko ikuspegi antropologiko zorrotza eskaintzen dutenak.
• Juan Garmendia Larrañaga — Ohitura, erritu eta euskal tradizioei buruzko bere lan ugariek xehetasun etnografiko aparta eskaintzen dute.
• Anuntxi Arana — Euskal Mitologia, euskal mitologiaren sintesi eskuragarri eta ondo dokumentatua.
• Manuel de Larramendi — XVIII. mendetik euskal sinesteen bilakaera ulertzeko oinarrizko iturri historikoa.

Ohar garrantzitsua: Euskal mitologia batez ere ahoz transmititu zen tradizio bizia da. Horrek esan nahi du kondaira askoren aldaera legitimoak daudela, biltzen diren eskualde, haran edo baserriaren arabera. Lurkaian ahalegintzen gara aldaera hauek adierazten eta bertsio bakoitzaren iturri zehatza aipatzen.

Gainera, Eusko Ikaskuntzaren argitalpenak, Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen funtsak eta Anuario de Eusko Folklore eta Cuadernos de Etnología y Etnografía de Navarra bezalako aldizkari espezializatuetan argitaratutako artikulu akademikoak kontsultatzen ditugu.

Gure helburua da Lurkaian agertzen den datu bakoitza jatorrizko iturriekin egiaztatu eta kontrastatu ahal izatea. Hutsegiteren bat hautematen baduzu edo gure edukia aberastu dezaketen iturri gehigarririk ezagutzen baduzu, guri idaztera gonbidatzen zaitugu.