Iturriak eta bibliografia

Bertsio asko, iturri fidagarriak

Lurkaian uste dugu euskal mitologiaren dibulgazioa jatorrizko iturriekiko errespetu handienarekin egin behar dela. Argitaratzen dugun artikulu, fitxa eta kondaira bakoitza Euskal Herriko etnografia, antropologia eta folklorearen arloko erreferentziazko lan aitortuek babesten dute.

Gure erreferentzia-iturri nagusia Jose Migel Barandiaranen lan monumentala da, euskal etnografiaren aitatzat hartua. Euskal Herriko landa-komunitateetatik zuzenean lekukotzak, kondairak eta sinesteak biltzen emandako hamarkadetako landa-lanak euskal mitologiari buruzko corpus osatuena eta fidagarriena osatzen du. Euskal Mitologia, Euskal Mitologiako Hiztegia eta haren Estudios de Etnología y Etnografía zabalak gure edukiaren bizkarrezurra dira.

Barandiaranez gain, zorroztasun akademiko handiko beste ikertzaile eta lan batzuetan ere oinarritzen gara:

• Resurrección María de Azkue — Euskalerriaren Yakintza, Euskal Herriko tradizio, ohitura eta sinesteen bilduma entziklopedikoa.
• Julio Caro Baroja — Los vascos, Algunos mitos españoles eta De la superstición al ateísmo, herri-sinesteei buruzko ikuspegi antropologiko zorrotza eskaintzen dutenak.
• Juan Garmendia Larrañaga — Euskal ohitura, erritu eta tradizioei buruzko haren lan ugariek xehetasun etnografiko aparta eskaintzen dute.
• Anuntxi Arana — Euskal Mitologia, euskal mitologiaren sintesi eskuragarri eta ondo dokumentatua.
• Manuel de Larramendi — XVIII. mendetik euskal sinesteen bilakaera ulertzeko oinarrizko iturri historikoa.

Ohar garrantzitsua: Euskal mitologia batez ere ahoz transmititu zen tradizio bizia da. Horrek esan nahi du kondaira askoren aldaera legitimoak daudela, jaso diren eskualde, haran edo baserriaren arabera. Lurkaian ahalegintzen gara aldaera horiek adierazten eta bertsio bakoitzaren iturri zehatza aipatzen.

Gainera, Eusko Ikaskuntzaren argitalpenak, Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen funtsak eta Anuario de Eusko Folklore eta Cuadernos de Etnología y Etnografía de Navarra bezalako aldizkari espezializatuetan argitaratutako artikulu akademikoak kontsultatzen ditugu.

Gure helburua da Lurkaian agertzen den datu bakoitza jatorrizko iturriekin egiaztatu eta kontrastatu ahal izatea. Akatsen bat hautematen baduzu edo gure edukia aberastu dezaketen iturri gehigarririk ezagutzen baduzu, guri idaztera gonbidatzen zaitugu.