Hendaiako kostaldea
Dunba bikiak dauden Lapurdiko herria.
— Irentsitako hiri baten dorreak —

Hendaiako kostaldearen parean, Lapurdin, "Bi Bikiak" izenez ezagutzen diren bi harkaitz formazio altxatzen dira: Dunba Luzie, Luzea, eta Dunba Zabala, Zabala. Bertako arrantzaleek belaunaldiz belaunaldi kontatu dute ez direla harkaitz soilak.
Kondairaren arabera, kostaldeko hiri oparo bateko dorre garaienak izan ziren behin. Baina bertako biztanleak harrokerian eta bekatuan erori ziren, itsasoaren eta zeruaren legeei desafio eginez. Zigor gisa, ekaitz ikaragarri bat askatu zen haien gainean.
Itsasoa haserretu eta hiri osoa irentsi zuen gau bakarrean. Urek etxeak, jauregiak eta tenpluak estali zituzten, eta biztanle guztiak hondamendira eraman zituzten. Bi dorreek bakarrik eutsi zioten, hondamendiaren betiko lekuko bihurtuta.
Diotenez, ekaitz gauetan, olatuek harkaitzak amorruz jotzen dituztenean, oraindik entzun daitezke ur azpiko hiriaren kanpaiak. Sakonean lehen izan zenaren oihartzun fantasmala da.
Dunba bikiak dauden Lapurdiko herria.
Bidasoa itsasoratzen den badia, Dunben ondoan.
Kantauri itsasoaren aurrean altxatzen diren bi harkaitz horiek Lapurdiko kostaldeko irudirik ezagunenetako bat dira. Kondairak esaten du haien azpian hiri galdu baten memoria dagoela, urek estalitako bizimodu baten azken arrastoa.
Arrantzale zaharren kontakizunetan, Dunba Luzie eta Dunba Zabala ez dira soilik paisaia. Itsasoaren indarraren, gizakien harrokeriaren eta hondamendiaren ondoren geratzen den isiltasunaren sinbolo dira.
Ekaitza datorrenean eta olatuek harkaitzak jotzen dituztenean, herri irudimenak ur azpiko kanpaien hotsa entzuten du. Hots horrek hondoratutako hiriaren oroitzapena pizten du.
Horrela, Hendaiako bikiak ez dira kostaldeko bi harkaitz bakarrik. Iraganaren eta itsasoaren arteko muga dira, eta euskal kostaldeko hiri urperatuen kontakizun zaharrak bizirik mantentzen dituzte.