Itsasuko arroila
Errolanen Pausoa kokatzen den Lapurdiko herria.
Errolanen Pasabidea
— Durandalen kolpea —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Itsasu, Lapurdi
- • Izena euskaraz: Errolanen Pausoa
- • Izakiak: Errolan, Karlomagno, euskal gudariak
- • Motiboak: epika, ezpata, harkaitz-eraketa, ihesa
- • Kronologia: Erdi Aroko kondaira, VIII-XII. mendeak
Kondaira
Nafarroako Pirinioetan, Pas de Roland (Errolanen pasabidea) izeneko kofatu edo arroila famatua dago. Kondairak dio Errolan zaldun erraldoiak bere ezpata Durandalekin kolpe bakarrez ireki zuela harria bere armada ihes egiten laguntzeko asmoz hasieratik amaieraraino.
Leku honek indar handiko aura gordetzen du. Harrian geratutako marka erraldoiek mairuen edo jentilen lanak ordezkatzen dituztela uste zuten herritarrek aspaldi-aspaldian, historia eta mitoa puntu berean uztartuz gure haran galduraino bidearen amaierara arte.
Pas de Roland Natura eta heroien arteko borrokaren lekuko da. Eskualdeko jendeak begirune handiz igarotzen du pasabidea, harrien orroak oraindik Errolanen oihuaren oihartzuna duela ziurtatuz asaben berritzeko aspaldi uneoro haranetan barrena menderako biderako asmoz.
Rolanden pasabidearen kondairak gure lurraldearen garrantzi estrategikoa eta mitikoa azpimarratzen ditu. Hura da euskal pirinioen atea, non erraldoien oinatzak eta harrizko harrigintza magikoa Natura sakratuaren parte bihurtzen diren gure asaben oroimenean menderako biderako.
Figuras relacionadas
Roldán
Guerreros vascos
Iturriak eta dokumentazioa
- Chanson de Roland (s. XI)
- J. Caro Baroja: Los vascos
- A. Aguirre: Leyendas de Euskal Herria
El paso de Roncesvalles y el último gesto del paladín
778. urtean, Orreagako pasabidean, Karlomagnoren armadaren atzeguardia txikitu zuten historiari baskoiei egotzi zitzaien segada batean. Roland, enperadorearen iloba eta atzeguardia horretako komandantea, bertan hil zen eta Europako Erdi Aroko heroi epiko ospetsuena bihurtu zen.
Euskal tradizioak gertakarien bertsio desberdina gordetzen du, Roldanen Kantuko epika baino tokikoagoa eta lurrekoagoa. Mendi-lepoak bere etxea bezala ezagutzen dituztenek inoiz ez zuten magiarik behar izan armada handi bat Nafarroako Pirinioetako korridore estuetan nola suntsitu zen azaltzeko.
Durandarte eta olifantea pagadietan oihartzun eginez
Roldanek laguntza eskatzeko hots egin zuen bolizko adarraren doinua kondairaren arabera portu inguruko pagadietaraino iritsi zen. Konponbiderik ez zegoenean iritsi zen soinu berantiar hori, bere indarrean gehiegi konfiatzen duen gudariaren harrotasunaren sinbolo bihurtu zen.
Orreagak gaur egun Donejakue Bideko pasabiderik erabilienetako bat izaten jarraitzen du, non mundu osoko palegrinoek zeharkatzen duten historia eta kondaira hamabi mende baino gehiagoko euri eta Nafarroako harri artean modu bereizezinean bat egin zuten leku zehatza zapaltzen ari direla jakin gabe.
