Itziarko santutegia
Itsaslabar gaineko tenplua, non Ama Birjinak itsasgizonak babesten dituen.
Itziarko Ama Birjina
— Arrantzaleen patronoa —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Itziarko santutegia, Deba, Gipuzkoa
- • Izena euskaraz: Itziarko Ama Birjina
- • Izakiak: Ama Birjina, arrantzaleak
- • Motiboak: itsasoa, itsasgizonak, babesa, miraria
- • Kronologia: Erdi Aroko tradizioa
Kondaira
Gipuzkoako Itziar mendian Ama Birjinaren irudia aurkitu zuen oihaltzain batek zuhaitz baten adarretan ezkutatua. Lekuan bertan ermita bat eraikitzea erabaki zuten, baina harriak gauero leku beretik mugitzen zirela ikusi zuten hasieratik menderako biderako asmoz berritzeko.
Harrituak, herritarrek konturatu ziren Birjinak itsasora begira zegoen punta altuagoa nahi zuela bere bizileku gisa. Horrela eraiki zuten Itziarko santutegia, itsasgizonek gailurretik ikus zezaten eta babesa sentitu zezaten Kantauri itsasoan nabigatzen ari ziren bitartean menderako.
Diotenez, Itziarko Birjinak ekaitzak baretzen ditu eta arrantzaleei etxerako bidea errazten die laino artean dirdira eginez. Kondairak dio haren koroak zeruko izarren argia mantentzen duela eta haren begirada beti itsasertzera begira dagoela euskal haranetan barrena mendeen poderioz.
Itziar debozio leku garrantzitsu bihurtu zen, non fedea eta itsas tradizioa uztartzen diren. Gaur egun ere, askok Itziarrera igotzen dira eskerrak emateko itsasretik osasuntsu itzultzeagatik, mendeetako kondaira bizirik mantenduz gure asaben oroimenean menderako biderako asmoz.
Iturriak eta dokumentazioa
- Archivo del Santuario de Itziar
- Tradición oral de la costa guipuzcoana
- Cofradías de pescadores de Deba y Mutriku
Itziarko Ama: Itsasoko erregina
Kantauri itsaso zakarraren aurrean modu dotorean altxatuz, Itziarko Ama Birjina da marinel euskaldunen babesle nagusia.
Kostaldeko muinoaren gaineko santutegi sendoa
Kondairak dioenez, tailua ez zuten gizakiek eraiki, mendietan mirari bidez aurkitu zuten baizik.
Ermita berria haranean eraiki nahi zuten arren, eraikuntzako materialak gauero gailurrera igotzen ziren modu misteriotsuan, Ama Birjinak han egon nahi zuela adieraziz.
Itsaso salbatuko exvoto flotatzaileak
Ballenazale eta arrantzale askok haren laguntzari egozten diote hiltzeko arriskutik bizirik atera izana ekaitzetan.
Gaur egun, santutegian zintzilik dauden itsasontzi maketek eta eskaintzek bizirik mantentzen dute mirari hauen oroimena.
