Oñatiko zubiak
Kondaira honen bertsiorik ezagunena kokatzen den lekua.
Ezinezko Zubia
— Mairuen eraikuntza-balioa —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Oñati eta Euskal Herriko beste zubi batzuk
- • Izena euskaraz: Zubia ezinezkoa
- • Izakiak: Mairuak, herritarrak
- • Motiboak: ituna, eraikuntza, engainua, maldizioa
- • Kronologia: Erdi Aroko ahozko tradizioa
Kondaira
Oñati inguruan eraikitako zubi famatu bat Mairuek gau bakar batean jaso zutela esaten dute kondairek. Harri erraldoiak mugituz eta Natura desafiatuz, eraikitzaile legendario hauek ezinezko pasabideak irekitzen zituzten gizakiontzat hasieratik menderako biderako asmoz.
Itun bat egin zuten herritarrekin: zubiaren truke, goizean pasatzen zen lehen bizidunaren arima haientzat izango zen. Herritarrek, asmamenez, katu beltz bat bidali zuten lehenik, eta Mairuak, engainatuta sentitu ziren arren, zubia bertan utzi zuten menderako biderako asmoz.
Zubiaren indarra harrigarria zen, ur-goraldiei eta denborari aurre eginez. Mairuek harri baten oihartzunarekin gogorarazten ziguten natura menderatzea beti zela itun baten emaitza, gure asaben oroimenean menderako biderako asmoz berritzeko aspaldi uneoro.
Puente imposible mitoak gizakiaren asmamena eta indar mitikoen arteko borroka irudikatzen du. Erakusten digu elkarlana eta maltzurkeria batzuetan bizirauteko beharrezkoak direla Natura basati dabilenean gure asaben oroimen sakratuan menderako biderako asmoz berritzeko aspaldi.
El puente construido en una noche contra toda lógica
Euskal lurraldeko hainbat puntutan badago gau bakar batean egunsentiak gelditu aurretik eraiki ziren zubien kondaira. Haien arkitektura hain da sendoa eta betearaztea hain zehatza, garai bakoitzeko ingeniariek zailtasunak izan dituztela baldintza arruntetan eta eskuragarri zeuden erremintekin nola altxatu ahal izan ziren azaltzeko.
Tradizioak egitura gurutzatzen zuen lehen arimaren truke deabruarekin edo jenio eraikitzaileekin egindako itunei egozten dizkie lan hauek. Zubia behar zuten baina prezioaren beldur ziren herritarrek konponbide sortzaileak aurkitzen zituzten: lehenengo txakur bat, katu bat edo oilo bat bidaltzea, zorra animalia arima batekin kitatuta geratzeko.
Erosle naturaz gaindikoa engainatzen duen giza adimena
Eraikitzaile naturaz gaindikoak engainua aurkitzen zuen eta dagokiona zela uste zuena erreklamatu ezinik haserre joaten zen unea da beti kontakizunaren puntu gorena. Sekuentzia horretatik darioen umoreak asko dio euskal harremanaz goi-indarrekin: errespetatu egiten dira baina ez zaie eskatzen dutena ematen alternatibak bilatu gabe.
Zutik kontserbatzen diren Euskal Herriko zubi legendarioek ibaiak eta sakanak betiko eraginkortasunarekin zeharkatzen jarraitzen dute. Haien arkuen azpitik mendeetako ura igaro da eta haien gainetik nork eraiki zituen izena gogolatzen ez duten baina posible egin zuten bidea erabiltzen jarraitzen duten belaunaldiak ibili dira.
