Bizkaiko zubiak
Bizkaiko hainbat zubik lamiak eraikitako kondairak dituzte.
Lamien Zubiak
— Gau bakarrean eraikiak, arima batekin ordainduak —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Euskal Herriko ibaiak
- • Izena euskaraz: Lamiaren zubiak
- • Izakiak: Lamiak, herritarrak
- • Motiboak: ituna, eraikuntza, engainua, asmamena
- • Kronologia: Antzinako ahozko tradizioa
Kondaira
Herrixka batean, herritarrek zubi bat behar zuten ibaia gurutzatzeko. Ur-goraldi etengabeek merkataritza, auzokoen arteko bisitak eta igandeko mezara joatea eragozten zuten. Ur azpian bizi ziren lamiek eskaintza bat egin zuten.
«Gau bakarrean eraikiko dugu zubia, baina egunsentian zeharkatzen duen lehen izakia gurea izango da», esan zuten. Herritarrek onartu egin zuten, baina ordurako bazuten plana.
Gau osoan, lamiek naturaz gaindiko indarrez lan egin zuten. Harri izugarriak mugitu, arkuak altxatu eta egitura ia ezinezkoa eraiki zuten. Eguzkia ateratzear zegoenean, zubia ia amaituta zegoen.
Orduan herritarrek katu beltz bat bota zuten zubiaren gainetik. Katua izan zen beste aldera igaro zen lehen izakia. Lamiak, haserre, azken harria jarri gabe alde egin zuten. Horregatik omen dute Euskal Herriko zenbait zubi zaharrek harri bat falta, hautsitako itunaren marka gisa.
Lotutako lekuak
Gipuzkoako ibaiak
Gipuzkoako ibaiek ere badituzte beren lamiar-zubiak.
Ilargizko zubiak ehuntzen zituzten ibaietako jainkosak
Zenbait zubi zaharren jatorriaren euskal bertsio batzuek deabruari beharrean lamiei egozten diete eraikuntza. Lamiek egitura hauek altxatzen zituzten ura lasai jaisten zen gau ezezagunetan, gaueko lana egunekoa baino eramangarriagoa zenean. Lamiak eraikitzaile bihurtzen dira beren ibaiak populatzen dituen komunitateak behar dituenean.
Deabruarekiko kontratuek ez bezala, lamiek ez zuten beti arimarik eskatzen beren arkitektura lanaren truke. Nahikoa zuten herritarrek kontrako ertzean abesten zituzten kantuak entzutearekin haiek lanean ari ziren bitartean, ibai-izakiek edozein eskaintza material baino gehiago baloratzen zuten konpainia eta aintzatespen modua.
Egunsentia baino lehen inoiz jarri ezin izan zen azken harria
Kontakizun horietan guztietan, lamiak zubia osatzera iristen ziren azken harria izan ezik, lehen oilarrak kantu egiten zuenean eta gaua desegiten denean jartzea falta zena, haiek erretiratzea behartuz. Zubia ia osatuta geratzen zen, erabilgarria baina naturaz gaindikoak hasitakoa inoiz erabat amaitzen ez duela gogorarazten duen akats txiki horrekin.
Falta den harri hau identitate seinale bat ere bada, lan naturaz gaindiko bat gizatiar batetik bereizten duen marka. Erabateko perfekzioa jainkotasun absolutuaren domeinu esklusiboa da, eta lamiak, tarteko izaki guztiak bezala, apenas hurbiltzen dira haren ondora erabat lortu gabe.
