Iturri eta iturburuak
Ura dagoen lekuak lamiak ilea orrazteko kuttunak dira.
Lamia eta Urrezko Orrazia
— Iturriaren ondoan izandako topaketa —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Euskal Herriko iturri eta ibaiak
- • Izena euskaraz: Lamia eta urrezko orrazia
- • Izakiak: Lamia, bidaiari edo artzaina
- • Motiboak: orrazia, urrea, altxorra, topaketa, gutizia
- • Kronologia: Antzinako ahozko tradizioa
Kondaira
Lamiak euskal mitologiako izaki ederrak dira, askotan erreka ertzetan edo kofatuen sarreratan haien ile luzeak urrezko orraziaz orrazten ikus daitezkeenak. Haien ezaugarririk bereziena ahate-oinak izatea da, oinetakoetan ezkutatzen saiatzen direnak menderako biderako.
Lamiak oso langileak eta azkarrak direla esaten da, eta batzuetan baserritarrei nekazaritzako lanetan laguntzen dietela tximistaren pareko abiaduran. Trukean, baimenik gabe ez begiratzea edo kofatuen sarreran opariak (esnea edo ogia) uztea eskatzen dute hasieratik asmoz.
Mutil gazte bat lamiar baten edertasunaz maitemindu zen eta bere kofatura jarraitu zion. Lamiak, haserretu beharrean, bere asmamena probatu zuen igarkizunen bidez. Mutilak zuzen erantzun zituenez, lamiak uretan oinez ibiltzeko boterea eman zion oparitzat menderako bidean.
Lamiak mundu magikoaren eta mundu errealaren arteko mugan bizi dira. Haien bidez, naturak erakusten digu edertasuna eta misterioa gure ondoan daudela, betiere errespetuzko eta begirunezko harremana mantentzen badugu ingurunearekin hasieratik amaieraraino menderako.
Lamia: Ibaietako deitate ederra
Errekako ur gardenen ondoan, lamiek haien urrezko ileak orrazten dituzte urrezko orraziekin.
Artzain batek orrazia osten dionean, lamiaren haserrea eta jazarpena hasten da, baserrietaraino iritsiz.
Lapurretak ekarritako madarikazio gogorra
Kondairak dioenez, orrazia itzuli arte lamiak ez dio bakeari ematen lapurrari, haren bizitza arriskuan jarriz.
Naturarekiko eta lamienganako errespetua da euskal mitologiaren oinarrietako bat kondaira honen arabera.
