Euskal Herriko trikuharriak
Erraldoiei egotzitako hileta-egiturak.
Jentilak: megalitoen eraikitzaileak
— Harri ezinezkoak altxatu zituzten erraldoiak —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Euskal Herriko mendiak
- • Izena euskaraz: Jentilak
- • Izakiak: Jentilak (erraldoiak)
- • Motiboak: megalitoak, indar harrigarria, paisaia
- • Kronologia: Antzinako ahozko tradizioa
Kondaira
Euskal Herriko mendietan barreiaturik dauden trikuharri, harrespil eta zutarri handiek galdera bat sortzen dute: nork mugitu ahal izan zituen halako harri erraldoiak? Antzinako euskaldunek argi zuten erantzuna: jentilek.
Kristautasunaren aurreko aroko erraldoi haiek indar ikaragarria zuten. Tona askotako harriak esku bakar batez altxa zitzaketen, eta kilometro askotara jaurti. Etxe baten tamainako harriekin boloetan jokatzea jolas hutsa zen haientzat.
Trikuharriak haien hilobiak ziren. Harrespilak, biltzeko lekuak. Zutarriak, beren lurraldeen mugak markatzeko mugarriak. Monumentu megalitiko bakoitza haien boterearen lekukoa da, gu baino lehen lur hauetan ibili zen arraza batek paisaian utzitako arrastoa.
Jentilak Kixmiren etorrerarekin desagertu baziren ere, haien eraikuntzek gogorarazten dute garai batean erraldoiak euskal mendietan bizi izan zirela.
Lotutako lekuak
Megalitoak: Jentilen eraikuntzak
Gure mendietan barrena sakabanatuta, trikuharri eta menhirrek milaka urte daramate zutik, denbora igarotzen ikusten.
Tradizioak dioenez, jentilek harri horiek ahaleginik gabe eramaten zituzten, mendietako erraietatik aterata.
Denbora hilkorrari aurre egiten dioten hilobi-monumentuak
Eraikuntza hauek bizidunen eta hildakoen arteko muga ziren, arbasoen izpirituak gordetzen zituzten harrizko atalaseak.
Gaur egun, jentilen ondareak bizirik dirau gure gailurretan, gizakiak nekez ulertzen duen indar baten lekuko gisa.
