Urrialdo herri hustua
Kondairaren arabera basiliskoa bizi den herri hustuaren hondakinak.
Urrialdoko basiliskoa
— Harri bihurtzen duen begirada —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Urrialdo herri hustua, Araba
- • Izena euskaraz: Urrialdoko basiliskoa
- • Izakiak: Basiliskoa, Urrialdoko herritarrak
- • Motiboak: munstroa, herri hustua, madarikazioa, harri bihurtzea
- • Kronologia: Erdi Aroko ahozko tradizioa
Kondaira
Arabako Urrialdo herri hustuan basilisko beldurgarri bat bizi zen. Tradizioaren arabera, izaki hura apo batek berotutako oilar zahar baten arrautzatik jaioa zen, eta botere hilgarriena zuen: haren begiradarekin gurutzatzen zena berehala harri bihurtzen zuen.
Herriko biztanleak izututa bizi ziren. Bata bestearen atzetik munstroaren biktima bihurtu ziren, bizirik geratutakoek etxeak betiko uztea erabaki zuten arte. Herria hutsik geratu zen, ahanzturara kondenatua.
Gaur egun, inor arakatzera ausartzen ez den hondakin madarikatuak baino ez omen dira geratzen. Diotenez, basiliskoa oraindik ere eraitsitako harrien artean bizi da, bere eremua asaldatzera ausartzen denaren zain. Artzainek ingurua saihesten dute, eta hara hurbiltzen diren ardi galduak ez dira inoiz itzultzen.
Urrialdoko basiliskoaren kondairak leku batzuk zergatik hustu ziren azaltzeko balio du, eta antzinako hondakinekiko errespetua bizirik mantentzen du, haietan beti egon baitaitezke ahaztutako arriskuak.
Lotutako lekuak
Arabako Lautada
Antzeko kondairak dituzten hainbat herri hustu dituen Arabako eskualdea.
Basiliskoaren begirada hilgarria
Euskal Herriko haran eta eskualde berdeetan zehar, izaki hibrido eta ilunei buruzko elezahar ugari daude. Horien guztien artean, Urrialdoko basiliskoa da, zalantzarik gabe, inguruko izakirik pozoitsuena eta beldurgarriena.
Piztia grotesko honek narrasti baten gorputza eta oilar baten burua uztartzen zituen. Haren begirada beldurgarriak edozein izaki bizidun une batean hiltzeko botere magikoa zuen.
Munstro infernala garaitzeko modu miragarri bakarra
Nekazari herria suntsitu ez zedin, euskal mutil ausartek estrategia bikaina asmatu zuten. Ispilu dirdiratsuekin armatuta, munstroaren aurrean jarri ziren, haren begirada bere aurka itzuli zedin.
Ispilua piztiaren aurrean jarriz, basiliskoa harri bihurtuta eta suntsituta geratu zen bere boterearen ondorioz, herria betiko askatuz.
