Urrialdo herri hustua
Kondairaren arabera basiliskoa bizi den herri hustuaren vareizak.
Urrialdoko Basiliskoa
— Harri bihurtzen duen begirada —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Urrialdo herri hustua, Araba
- • Izena euskaraz: Urrialdoko basiliskoa
- • Izakiak: Basiliskoa, Urrialdoko herritarrak
- • Motiboak: munstroa, herri hustua, malluikazioa, petrifikazioa
- • Kronologia: Erdi Aroko ahozko tradizioa
Kondaira
Arabako Urrialdo desertuan basilisko beldurgarri bat bizi zen. Izaki hau, tradizioaren arabera, apo batek inkubatutako oilar zahar baten arrautzatik jaioa, botere hilgarriena zuen: bere begiradak unean bertan harri bihurtzen zuen begiak gurutzatzen zituena.
Herriko biztanleak izututa bizi ziren. Bakar-bakarrik munstroaren biktima bihurtzen joan ziren bizirik irten zirenak haien etxeak betiko abandonatzea erabaki zuten arte. Herria hutsik geratu zen, ahanzturara kondenatua.
Gaur egun, inor arakatzera ausartzen ez den erorkin madarikatuak geratzen dira bakarrik. Diotenez, basiliskoa orduan ere eraitsitako harri artean bizi da, bere domeinua asaldatzera ausartzen denaren zain. Artzainek eremua saihesten dute eta hurbiltzen diren ardi galduak ez dira inoiz itzultzen.
Urrialdoko basiliskoaren kondairak leku batzuk zergatik hutsik geratu ziren azaltzeko balio du eta antzinako erorkinekiko errespetua bizirik mantentzen du, non beti ahanzturan geratutako arriskuak egon daitezkeen.
Lotutako lekuak
Arabako Lautada
Antzeko kondairak dituzten hainbat herri hustu dituen Arabako eskualdea.
Basiliskoaren begirada hilgarria
Euskal Herriko haran eta eskualde berdeetan zehar, izaki hibrido eta ilunei buruzko elezahar ugari daude. Horien guztien artean, Urrialdoko Basiliskoa da, zalantzarik gabe, inguruko izakirik pozoitsuena eta beldurgarriena.
Piztia grotesko honek narrasti baten gorputza eta oilar baten burua uztartzen zituen. Bere begirada diabolikoak edozein izaki bizidun segundu bakarrean hiltzeko botere magiko eta beldurgarria zuen.
Munstro infernala garaitzeko modu miragarri bakarra
Nekazari herria suntsitu ez zedin, euskal mutil ausartek estrategia bikaina asmatu zuten. Ispilu dirdiratsuekin armatuta, munstroaren aurrean jarri ziren, haren begirada bere aurka itzuli zedin.
Ispilua piztiaren aurrean jarriz, basiliskoa harri bihurtuta eta suntsituta geratu zen bere boterearen ondorioz, herria betiko askatuz.
