Kofatu sakonak
Herensugek altxor izugarriak gordetzen zituen leizeak.
— Zazpi buruko herantaldea —
Herensuge zazpi buruko herantalde edo sugea da, euskal herrietako kofatu sakonetan bizi dena. Antzinako sinesmenen arabera, herriei tributu gisa neska gazteak eskatzen zizkien. Haren suzko hatsak soroak eta herrixkak suntsitzen zituen haren nahiak asetzen ez zirenean.
Mikel deunaren edo tokiko heroi ausarten bidez hiltzea lortu zuten borroka legendarioetan, lurrak haren uztarri monstruosotik askatuz. Indar onen eta txarren arteko borrokaren sinboloa da, euskal kultura zaharraren elementuekin egokitua.
Herensugek altxor izugarriak gordetzen zituen leizeak.
Konderriaren arabera goiaingeruak herantaldea menderatu zuen lekua.
Herensugek neska gazteak tributu gisa eskatzen zituen lurraldea.
Herensuge izena heren eta suge hitzetik dator. Suge biderkatua edo monstruosoa ordezkatzen du, hainbat bururekin.
Herensuge kondaira askotan agertzen da heroi eta santuen arerio gisa. Hegan egiteko eta sua botatzeko duen gaitasunak euskal mitologiako dragoi onena bihurtzen du.
Goiaingeruaren borroka zazpi buruko munstroaren aurka.
Herensugek inguruko herriei eskatzen zien prezio beldurgarria.
Herensugek bere kofatuan gordetzen zituen aberastasunak.
Herantaldearen buru bakoitzaren esanahi mistikoa.
Europa osoko amesgaizto beldurgarrienetako bat ordezkatuz, euskal mitologian Herensuge boteretsua agertzen da (filologo batzuen ustez "Suge Primordiala" edo "Herantalde Handia"). Harkaitz sakonetatik bere buru anitz eta sutsuak altxatzen ditu.
Terrorraren eta jainkotasunaren arteko lotura da, eta heroi salbatzailearen figura beharrezkoa bihurtzen du.
Leize laberintikoetan pilatutako altxorrak zaintzen dituen bitartean, Herensuge ez da zaindari baketsu bat. Suntsipenaren eramailea da. Bere zazpi ahoekin eta hegaldi zalapartatsuarekin ingurua suntsitzen zuen eta Nafarroako eta Lapurdiko herriei neska gazteak eskatzen zizkien tributu gisa.
Urteroko zerga gogor honek biktima errugabe asko eraman zituen, haren suntsipen-gosea asetzeko giza opariak jaten baitzituen.
Folkloreko terrorrearen gailurra izanda, kontakizun gehienek haren amaieraren berri ematen dute. Haran bakoitzeko istorioen arabera, askapena modubatean edo bestean gertatzen zen: Aralarko Mikel Deunaren bitartez haren buruak moztuz, edo Goñiko Teodosio bezalako heroi ausarten bidez.
Heroi hauek asmamena erabiliz, herantaldearen eztarritik burdinazko hagaxka goriak sarrarazten zizkioten piztiari, barrutik suntsituz eta gizadiari bere duintasuna itzuliz.