Aralar mendilerroa
San Migelek herensugea garaitu zuen lekua.
Zazpi Buruak
— Herensuge dragoiaren esanahi sakona —
Fitxa azkarra
- • Lekua:Aralar mendia, Nafarroa-Gipuzkoa
- • Izena euskaraz:Zazpi buruak
- • Izakiak:Herensuge, San Migel
- • Motiboak:zazpi, bekatuak, sinbolismoa, garaipena
- • Kronologia:Erdi Aroko tradizio kristaua
Kondaira
Herensuge ez zen edozein herensuge: zazpi buru desberdin zituen, bakoitza bere izaera eta botere beldurgarriarekin. Eskualdeko jakintsuek zioten zazpi buruek lurra ito eta usteltzen zuten zazpi bekatu nagusiak irudikatzen zituztela.
Lehen burua Haserrea zen, su suntsitzailea botatzen zuena. Bigarrena Zikoizkeria, amaierarik gabeko altxorrak pilatzen zituena. Hirugarrena Lizunkeria, neskatxak promesa faltsuekin liluratzen zituena. Laugarrena Inbidia, auzokoen uztak pozoitzen zituena. Bosgarrena Sabelkeria, artalde osoak ase gabe irensten zituena. Seigarrena Nagikeria, bidaiariak lokartzen zituena inoiz helmugara irits ez zitezen.
Eta zazpigarren burua Harrokeria zen, guztietan beldurgarriena, zeruko jainkoei beraiei desafio egiten ziena eta bere burua garaiezintzat hartzen zuena.
Done Mikelek, herensugea garaitzeko, bekatu bakoitza banan-banan menderatu behar izan zuen zazpi eguneko borrokan. Zazpigarren burua, Harrokeriarena, moztu zuenean bakarrik erori zen munstroa behin betiko. Horregatik esaten da apaltasuna bertuterik handiena dela, gaizkia behin betiko garaitzen duena baita.
Lotutako izakiak
Iturriak eta dokumentazioa
- J.M. Barandiaran (1972): Mitología Vasca
- Aralarko santutegiko artxiboa
- Nafarroako eta Gipuzkoako ahozko tradizioa
Zazpi buruko munstroa eta neskatxen ordaina
Zazpi buruko Herensugea euskal sugearen bertsiorik beldurgarriena da, lepo eta aho aniztasunak aurrez aurreko borroka konbentzional oro ezinezko egiten zuen izakia. Aurkari batek buru batean kontzentratzen zen bitartean, beste seiak era berean arriskutsuak eta letalak izaten jarraitzen zuten. Erabat desberdina zen estrategia batek bakarrik funtziona zezakeen.
Haren mehatxupean bizi zen herriak aldiro-aldiro emakume gazte bat ematen zion ordain gisa haren gosea baretzeko eta eskualde osoko uztak eta artaldeak suntsitu ez zitzan. Behin-behineko eta jasanezin zen konponbide hau urteetan zehar mantendu zen, norbaitek adore eta asmamenez beste amaiera bat posible zela erabaki zuen arte.
Kolpe erabakigarria eman aurreko piztia lokartu zuen txistua
Zazpi buruko Herensugearekin amaitzea proposatu zuen heroiak gerrarekin baino musikarekin hurbilago zegoen metodo bat erabili zuen. Izakia lokartzeko gai zen txistu zehatza ikasi zuen, asteetan zehar basoan praktikatu zuen eta piztiak buru guztiak zutik eta zaurgarri zituenean une egokian gauzatu zuen.
Ezpata ordez soinu bidez irabazten duen heroiaren irudiak euskal kontakizun batzuetako balio-hierarkiari buruzko zerbait garrantzitsua dio. Indar gordina erantzun aurreikusgarria eta irudimen gutxikoa da. Etsaiak nola funtzionatzen duen jakiteak eta une egokian aplikatzeko pazientzia izateak bereizten du heroia gudari soiletik.
