Landa bideak
Intxixuek desagerrarazten dituzten bideak.
Desagertzen den Bidea
— Intxixuek bide ezagunak ezkutatzen dituztenean —
Fitxa azkarra
- • Lekua:Euskal Herriko mendi bidezidorrak
- • Izena euskaraz:Desagertu bidea
- • Izakiak:Intxixu, bidaiari galduak
- • Motiboak:desorientazioa, lainoa, engainua, babesa
- • Kronologia:Landako ahozko tradizioa
Kondaira
Mendizale adituenek badakite: badaude bidezidorrak besterik gabe arrastorik gabe desagertzen direnak. Une batean harri arteko bide argi bati jarraitzen ari zara, eta hurrengoan inongo erreferentziarik gabeko larre batean galduta aurkitzen zara. Intxixu-ak bidaiari axolagabeekin jolasten ari direla seinale da.
Arantzako mandazain batek kontatzen zuen gau batean betiko bidetik etxera itzultzen ari zela, bat-batean, bidea ez zela existitzen. Memoriaz ezagutzen zituen zuhaitzak lekuz aldatu ziren, erreferentzia gisa erabiltzen zituen harriak jada ez zeuden beti egon ziren tokian.
Zirkuluan ibili zen gau osoan, gero eta beldurtuago eta nora dabilen ez zekiela, egunsentiko lehen argiekin bidea beti egon zen toki berean aurkitu zuen arte. Gau osoa bere helburutik metro gutxira oinez ibili zen jakin gabe.
Zaharrek diote sorginkeria hausteko modu bakarra jaka buelta eman eta alderantziz jartzea dela. Intxixuek bidaiaria jada lehengo bera ez dela ikustean nahastu egiten dira, eta orduan bidearen gaineko harrapakin magikoa askatzen dute, bista itzultzea ahalbidetuz.
Lotutako lekuak
Lotutako izakiak
Iturriak eta dokumentazioa
- J.M. Barandiaran (1972): Mitología Vasca
- R.M. de Azkue: Euskalerriaren Yakintza
- Tradición oral de Navarra
Desorientazio magikoa basoan
Euskal mitologiaren barruan, ilusio magiko beldurgarriena bidea desagertzea da. Baso sakon eta ilunetan, bat-batean bide garbia desagertu eta ibiltaria noraezean geratzen da.
Sarritan, mendiko legeak eta tradizioak errespetatzen ez dituztenak izaten dira Intxixuen jomuga. Gazte harroxkoak edo kanpotarrak bidean galtzen dira, naturarekiko errespetu falta horren ondorioz.
Lainoa eta zuhaitz mugikorrak amildegi ilunaren aurrean
Azalpen logikorik gabe, bidea ezkutatu egiten da. Zuhaitzak eta harriak lekuz aldatzen direla dirudi, zirkulu amaigabe batean harrapatuta geratuz. Lainoak dena estaltzen duenean, desorientazioa erabatekoa da.
Batzuen ustez, haritz edo lizar adaxka bat alderantziz eramatea bide zuzena berriro ikusteko lagungarria da. Hala ere, mendiaren handitasunak gogorarazten digu gizakia ez dela naturaren jabe.
