Erbeste mendiak
Jentilek babesa bilatu zuten lekuak.
Jentilen ihesa
— Erraldoien ihesaldia —
Fitxa azkarra
- • Lekua:Euskal Herri osoa
- • Izena euskaraz:Jentilen ihesa
- • Izakiak:Jentilak, Olentzero
- • Motiboak:ihesa, kristautasuna, aro amaiera
- • Kronologia:Garai mitikoa / Kristoren jaiotza
Kondaira
Gau batean, Jentilek argi arrotz bat ikusi zuten ekialdeko zeruan. Hodei argitsu bat zen, lehen inoiz ikusi gabeko izarra. Haien zahar jakintsuenari galdetu zioten, Olentzerori, eta hark ordu luzez aztertu zuen seinalea isilik, aurpegia gero eta ilunago.
"Kixmi jaio da", iragarri zuen azkenean ahots dardarati batez. "Mundua aldatuko duena iritsi da. Gure aroa amaitu da". Erraldoiek elkarri begiratu zioten, beren aintzazko egunak bukatu zirela ulertuta.
Horrela abiatu ziren erraldoiak azken bidaiara. Batzuk mendi urrunenetara joan ziren, ahaztutako kobetan babes bila. Beste batzuk amildegietatik behera bota ziren, ulertzen ez zuten mundu berri batean bizitzea baino heriotza nahiago zutela. Olentzerok bakarrik erabaki zuen geratzea, gizakien ohiturak bere eginez.
Olentzero ikazkin bihurtu zen, basoetan apal biziz. Eta neguero, gau luzeena iristen denean, mendietatik jaisten da haurrei opariak ekartzera. Erraldoien aroaren azken oroitzapen bizia da, ihes egin edo hil ordez egokitzea aukeratu zuen Jentil bakarra.
Jentilak: erraldoiak desagertzen
Jentilak euskal lurraldeko lehen biztanleak izan ziren, trikuharriak eta eraikuntza erraldoiak egiten zituzten izaki handiak.
Kixmiren seinalea zeruan ikusi zutenean, haien garaia amaitu zela ulertu zuten, aro berri baten etorrera onartuz.
Azken agurra milaka urteko harrien azpian
Borroka egin beharrean, mendietako zirrikitu eta trikuharrien azpian ezkutatzea erabaki zuten, naturarekin bat eginez.
Gaur egun, gure mendietako monumentu megalitikoak haien presentziaren eta ihesaldiaren erakusgarri aldaezinak dira.
