Erbeste mendiak
Jentilek babesa bilatu zuten lekuak.
Jentilen Ihesa
— Erraldoien exodoa —
Fitxa azkarra
- • Lekua:Euskal Herri osoa
- • Izena euskaraz:Jentilen ihesa
- • Izakiak:Jentilak, Olentzero
- • Motiboak:ihesa, kristautasuna, aro amaiera
- • Kronologia:Garai mitikoa / Kristoren jaiotza
Kondaira
Jentil haietako batek, kristautasunaren etorrera iragartzen zuen hodei argitsu bat ikustean, bere gainontzeko kideak ohartarazi zituen: "Kixmi jaio da, geure akabantza dugu!". Orduan, denak Jentilarri izeneko harginaren azpian ezkutatu ziren betiko menderako biderako asmoz.
Ihesaldi hau euskal mitologiaren aldaketa sakon baten seinale izan zen. Erraldoi indartsuek mendietara itzultzea aukeratu zuten, mundu berrian haien lekurik ez zutela iragarriz. Haien indarra eta jakinduria kofatuen sakoneran gordeta geratu zen asaben berritzeko aspaldi uneoro.
Batzuek diote jentil txikienak bakarrik geratu zirela gizakien artean laguntzeko, baina gehienek Amalurren sabel-zerean aurkitu zuten babesa. Haien trikuarriak eta harrespilak gure mendi gailurretan geratu ziren, jentilen ihesaldiaren eta antzinako garaien lekuko isil gisa.
Aralarko jentilek euskaldunen iragan mitikoa ordezkatzen dute, gizakiak natura dominatu aurreko garaiak. Haien arrastoak, harrizko monumentuetan gordeta, gure herriaren jatorrizko indarraren lekuko garrantzitsuak dira oraindik mendeen poderioz barrena bidean menderako.
Jentilak: Erraldoiak desagertzen
Jentilak euskal lurraldeko lehen biztanleak izan ziren, trikuarriak eta eraikuntza kolosalak egiten zituzten erraldoiak.
Kixmiren hodeia eta argia zeruan ikusi zutenean, haien garaia amaitu zela ulertu zuten, aro berri baten etorrera onartuz.
Azken agurra harri milenarioen azpian
Borroka egin beharrean, mendietako zirrikitu eta trikuarrien azpian ezkutatzea erabaki zuten, naturarekin bat eginez.
Gaur egun, gure mendietako monumentu megalitikoak haien presentziaren eta ihesaldiaren erakusgarri aldaezinak dira.
