Euskal baserria
Ingumak lo dauden biktimak aurkitzen zituen etxea.
Bular gaineko gaueko zama
— Amesgaiztoen espiritua —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Euskal Herriko etxeak
- • Izena euskaraz: Inguma
- • Izakiak: Inguma, lo daudenak
- • Motiboak: amesgaiztoa, zapalkuntza, gaua, beldurra
- • Kronologia: Antzinako ahozko tradizioa
Kondaira
Inguma izpiritu gaiztoa da, gauez etxeetan sartzen dena denak lo daudenean. Biktimaren bular gainean pausatzen da eta estutu egiten du, amesgaizto ikaragarriak eta itolarri sentsazio larria eraginez. Lo dagoena ezin da mugitu, ezta oihu egin ere, loaren eta esnaaldiaren artean harrapatuta.
Haren presentziak gaur egun loaren paralisia deitzen dugun fenomenoa azaltzen zuen: mugitu ezinik esnatzea, gelan presentzia gaizto bat dagoela sentituz. Gure arbasoentzat ez zegoen zalantzarik: Inguma zen.
Gaueko izpiritu horretatik babesteko, antzinako euskaldunek lo egin aurretik konjuruak esaten zituzten. Ezagunenetako batek laguntza eskatzen zuen: "Inguma, ez nazak ik erail, Jaungoikoak dizkinat laguntza". Burkoaren azpian amuletoak ere jartzen ziren, edo ohe gainean gurutzeak egiten ziren.
Bertsio batzuetan, Ingumak esnatzea lortzen ez duen pertsona hil dezake. Horregatik zen hain garrantzitsua babes errituak gordetzea eta bere burua babespean jarri gabe ez lokartzea.
Lotutako lekuak
Euskal gaua
Ingumaren eremua iluntasuna da, gizakiak ahulen direnean.
Lotutako izakiak
Iturriak eta dokumentazioa
- J.M. Barandiaran (1972): Mitología Vasca
- R.M. Azkue: Euskalerriaren Yakintza
- J. Caro Baroja: Los vascos
Inguma: loaren izpiritu gaiztoa
Baserri isolatuetan, gauaren isiltasunean, Inguma izeneko izakia agertzen zen lo zeudenen gainean jartzeko.
Arnasa estutu eta ikara sortzen zuen izaki honek zama astun baten sentipena uzten zuen bularrean.
Norberaren izena esatea babesle gisa
Zorionez, izakia urruntzeko modu bakarra norberaren izena ozen esatea dela diote kondairek, botere magikoa hautsiz.
Kondaira honek gogorarazten du norberaren izenak eta identitateak babes indarra izan dezaketela izpiritu gaiztoen aurrean.
