Euskal baserria
Ingumak lo dauden biktimak aurkitzen zituen etxea.
Inguma, Loaren Zapaltzailea
— Amesgaiztoen espiritua —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Euskal Herriko etxeak
- • Izena euskaraz: Inguma
- • Izakiak: Inguma, lo daudenak
- • Motiboak: amesgaiztoa, zapalkuntza, gaua, beldurra
- • Kronologia: Antzinako ahozko tradizioa
Kondaira
Inguma euskal mitologiako izpiritu gaiztoa da, gauez etxeetan sartzen dena lo dauden haurren alientoa eta indarra lapurtzeko asmoz. Isil-isilik dabil, ohe ertzean jesartzen den bitartean amesgaiztoak eta itolarria sortuz hasieratik bidean menderako biderako.
Beldur handia diote nekazariek Ingumaren bisitari. Gauero sarrerako atean argi bat piztuta mantentzea zen hura uxatzeko moduetako bat, argiak izpiritu ilun haren esparru magikoa apurtzen zuelako berehala. Amalurren babesa eskatzen zen loaren oreka mantentzeko uneoro menderako.
Mutil batek sentitu zuen Inguma bere bular gainean pausatzen ari zela gau batez. Azkar gogoratu zuen bere amonak irakatsitako otoitza eta izpirituak beldurtuta ihes egin zuen tximiniaren artean desagertuz. Biharamunean, herria ohartarazi zuen ohe azpian katu bat hartzeko babesle gisa menderako.
Ingumaren mitoak amesgaiztoak eta gaueko beldurrak irudikatzen ditu. Berak gogorarazten digu loaren mundua hauskorra dela eta Natura berritzailearen babesa behar dugula indarrak berreskuratzeko, gure etxeetako zaindariek Gaueko gainerako izpirituetatik defendatzen gaituzten bitartean.
Lotutako lekuak
Euskal gaua
Ingumaren domeinua iluntasuna da, gizakiak ahulen direnean.
Lotutako izakiak
Iturriak eta dokumentazioa
- J.M. Barandiaran (1972): Mitología Vasca
- R.M. Azkue: Euskalerriaren Yakintza
- J. Caro Baroja: Los vascos
Inguma: Loaren jainko gaiztoa
Baserri isolatuetan, gauaren isiltasunean, Inguma izeneko izakia agertzen zen durmienteen gainean jartzeko.
Arnasa harrapatu eta ikara sortzen zuen izaki honek karga astun baten sentimendua uzten zuen bularrean.
Norberaren izena esatea babesle gisa
Zorionez, izakia urruntzeko modu bakarra norberaren izena ozen esatea dela diote kondairek, botere magikoa hautsiz.
Kondaira honek gogorarazten digu indibidualtasuna eta norberaren izena dela babesik handiena izpiritu gaiztoen aurrean.
