Zerua ekaitzarekin
Ehiztari Beltzaren domeinua gaueko zeruak dira ekaitzetan.
Ehiztari Beltza
— Ehiztari Beltza —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Euskal Herriko zeruak
- • Izena euskaraz: Ehiztari Beltza
- • Izakiak: Ehiztari Beltza, jaurtiki espektrala, arimak
- • Motiboak: ehiza basatia, arimak, ekaitza
- • Kronologia: Antzinako ahozko tradizioa
Kondaira
Gau lanbrotsuetan, dirdira argi bat ikus daiteke kresten gainean aurreratzen: Ehiztari Beltza da, mundu honetik igarotako ehiztari madarikatuaren izpiritua, bere prozesiorako zeruaren argia behar ez duena.
Zaharren arabera, Ehiztari Beltza bere zakurren orroekin batera pasatzen da kofatuen sarreretan. Bere presentzia iragarpen txarra da ehiztari gazteentzat, Natura errespetatu gabe gehiegi barrenatu direla adierazten baitu bere haserreak mendeen dekursoan bidean.
Gau batean, bere baserrira itzultzen ari zen artzain batek Ehiztari Beltza ikusi zuen hurbiletik. Ez zuen beldurrik sentitu, bake sakon bat baizik, ehiztariaren begietan bere asaben oroimena ikusi baitzuen. Ehiztari madarikatuak pasatzen utzi zion, isiltasun sakonean murgilduz.
Ehiztari Beltzaren kondairak gogorarazten digu mendia ez dela jolasleku bat, errespetuzko eremua baizik. Bere presentziak Natura eta gizakiaren arteko lotura sakratua babesten du, muga fizikoak gainditzen dituen indar gisa gure gailurrik sakratuenen gainean menderako.
Figuras relacionadas
Iturriak eta dokumentazioa
- J.M. Barandiaran (1972): Mitología Vasca
- R.M. Azkue: Euskalerriaren Yakintza
- J. Caro Baroja: Las brujas y su mundo
Ehiztari Beltza: Zeruko ihesaldia
Ehiztari Beltza euskal zeruetan ekaitz-gauetan agertun den irudi beldurgarria da. Bere ehiza basatiak arbasoen beldurrak eta natura-indarren indarkeria irudikatzen ditu.
Irudi honek, Mateo Txisturen kondairarekin lotuta, gure herriaren biziraupena eta naturarekiko errespetua azpimarratzen ditu. Ehiza basatiak Europa osoko folklorean du oihartzuna.
Debekatutako munduko ahultasunak eramandako klerigo bat
Kondairak dioenez, apaiz ehiztariak bere jainkoari baino ehizari garrantzia handiagoa eman zion, eta horregatik madarikatua izan zen betirako zeruetan barrena ehizatzera.
Gaur egun oraindik ere, sekretu horrek bizirik jarraitzen du gure koba eta mendietan, herri baten oroimen kolektiboaren parte gisa.
