Zerua ekaitzarekin
Ehiztari Beltzaren eremua ekaitz-gauetako zerua da.
Ehiztari Beltza
— Ehiztari Beltza, zeruko ehizaren gidaria —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Euskal Herriko zeruak
- • Izena euskaraz: Ehiztari Beltza
- • Izakiak: Ehiztari Beltza, zakur espektralen saldoa, arimak
- • Motiboak: ehiza basatia, arimak, ekaitza
- • Kronologia: Antzinako ahozko tradizioa
Kondaira
Ehiztari Beltza ekaitz-gauetan zeruan barrena dabil, penazko arimen segizio beldurgarria gidatuz. Bikea bezain beltza den zaldi baten gainean doa, suzko begiak dituzten zakur espektralen saldoak jarraituta, eta hodeiak zeharkatzen ditu berak bakarrik ikus ditzakeen harrapakinen atzetik.
Norbaitek haren zaldiaren lauhazka trumoietan entzuten badu, edo haren zakurren uluak haizearekin nahastuta, berehala ezkutatu behar du. Ehiza basatiari begiratzeak zoritxarra dakar: eromena, gaixotasuna edo segizioak betiko berekin eramatea.
Ehiztari Beltza Europako "Wild Hunt" delakoaren euskal baliokidea da, Eskandinaviatik Mediterraneoraino agertzen den motibo folklorikoa. Batzuek diote sabbata profanatzeagatik madarikatutako ehiztari baten arima dela. Beste batzuek uste dute kristautasunaren aurreko izakia dela, deabru bihurtu zuten jainko zahar bat.
Ekaitz-gauetan, haizeak ulu egiten duenean eta tximistek zerua argitzen dutenean, zaharrek ateak eta leihoak ixten zituzten: Ehiztari Beltza berriz zaldiz zebilen seinale zen.
Lotutako figurak
Iturriak eta dokumentazioa
- J.M. Barandiaran (1972): Mitología Vasca
- R.M. Azkue: Euskalerriaren Yakintza
- J. Caro Baroja: Las brujas y su mundo
Ehiztari Beltza: Zeruko ihesaldia
Ehiztari Beltza euskal zeruetan ekaitz-gauetan agertzen den irudi beldurgarria da. Bere ehiza basatiak arbasoen beldurrak eta natura-indarren indarkeria irudikatzen ditu.
Irudi honek, Mateo Txisturen kondairarekin lotuta, gauaren arriskua eta naturarekiko errespetua azpimarratzen ditu. Ehiza basatiak Europa osoko folklorean du oihartzuna.
Ekaitz-gauetako ehiza basatia
Kondairak dioenez, apaiz ehiztariak bere jainkoari baino ehizari garrantzia handiagoa eman zion, eta horregatik madarikatua izan zen betirako zeruetan barrena ehizatzera.
Gaur egun ere, trumoien eta haizearen hotsak kondaira zahar hori gogorarazten du, gauaren arriskuari eta naturaren indarrari begirunez erantzuteko modu gisa.
