Landa bidegurutzeak
Zezengorriren marruma indar handienaz entzuten den lekua.
Gaueko orroa
— Bidegurutzeetan odola izozten duen soinua —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Euskal Herriko bidegurutzeak
- • Izena euskaraz: Gaueko marruma
- • Izakiak: Zezengorri, gaueko bidaiariak
- • Motiboak: abisua, tabua, zigorra, gaua
- • Kronologia: Antzinako ahozko tradizioa
Kondaira
Badaude mundu honetakoak ez diren soinuak. Zezengorriren marruma horietako bat da: inondik ez datorren eta alde guztietatik datorren orroa, bideko harriak dardararazten dituena eta entzuteko zoritxarra duenari odola izozten diona.
Zaharrek kontatzen dute Zezengorrik ohartarazteko egiten zuela marruma, ez nahitaez erasotzeko. Norbait behar ez den tokitik ibiltzen zenean, debekatutako orduetan, edo bekatari bat gurutzabide batetik otoitz egin gabe igarotzen zenean oihukatzen zuen. Gauaren ahotsa zen, gizakiei haienak ez diren lurraldeak badirela gogorarazteko.
Gauez kontrabandoa zeraman mandazain batek marruma hain gertu entzun zuen, zezenaren arnasa beroa bere garondoan sentitu zuela, sutegi baten hauspoaren antzera. Karga abandonatu eta bere etxeraino korrika joan zen behin ere atzera begiratu gabe, iluntasunean estropezu eginez baina gelditu gabe.
Hurrengo egunean, bere salgaiak bidean sakabanatuta aurkitu zituen, baina ez apatx arrasto bakar bat ere. Egunak joan eta egunak etorri desagertu ez zen sufre usain bat besterik ez. Mandazainak kontrabandoa betiko utzi zuen, Zezengorrik bizitza orduan bakarrik barkatu ziola sinetsita.
Lotutako lekuak
Kontrabando bideak
Zezenak arau-hausleak zaintzen zituen bideak.
Lotutako izakiak
Iturriak eta dokumentazioa
- J.M. Barandiaran (1972): Mitología Vasca
- R.M. de Azkue: Euskalerriaren Yakintza
- Euskal Herriko ahozko tradizioa
Zezengorri: gaueko orro sakona
Gipuzkoako mendi altuenetan, inor iristen ez den bazter sakonetan, oihartzun beldurgarriak entzuten dira gauez. Artzain eta herritarrak isildu egiten dira beldurrez, Zezengorriren orro sakon eta naturaz gaindikoa entzuten dutenean.
Ez dira txakur edo otso arrunten hotsak. Antzinako arima kondenatuen eta naturaren indar ilunen oihuei dagokien soinu magikoa da, mundu honetatik kanpokoa, mendian galdutakoaren bidea ixten duena.
Beldurraren aurreko indar babesleak
Aiene zorigaitz honek herritarrak ohartarazten ditu. Gauean etxeetako sutondoan geratzea gomendatzen da, basoko eta mendiko jeinuen lurraldean ez sartzeko eta arima babesteko.
Baserrietako ateak ondo itxiz, gaueko marruma kanpoan uzten dute. Bitartean, izaki beldurgarriaren soinua mendietan zabaltzen da, gaueko isiltasuna puskatuz eta haren indar misteriotsua gogoraraziz.
