Isturitzeko kobak
Tartalo beldurgarriaren balizko gordelekuetako bat.
Beldurraren koba
— Ziklope irenslearen gordelekua —
Fitxa azkarra
- • Lekua:Pirinioetako kobak
- • Izena euskaraz:Izuko kobazuloa
- • Izakiak:Tartalo, Lesakako artzaina
- • Motiboak:koba, espetxea, ihesaldi burutsua
- • Kronologia:Garai mitikoa / Ahozko tradizioa
Kondaira
Tartaloren koba amesgaiztozko lekua zen. Gaua bezain iluna zen, eta heriotzaren eta hezur ustelen kiratsa zerion. Haren hormetan ihes egiten saiatu zirenen arrastoak ikus zitezkeen, harria beren azazkalekin urratu eta azazkalak erauzi arte. Inor ez zen sekula itzuli espetxe hartatik.
Erraldoiak sarrera harri izugarri batekin ixten zuen, hogei gizonen artean ere mugitu ezin zitekeena. Han barruan biktimak despentsa bizi gisa gordetzen zituen, soberakinekin elikatuz bizirik eta sendo mantentzeko. Gauero bat aukeratzen zuen jateko, eta besteek itzaletatik entzuten zituzten haren oihuak.
Lesakako artzain gazte batek bakarrik lortu zuen ihes egitea. Munstroa burdin gori batekin itsutu zuen, mozkortuta lo zegoen bitartean. Egunsentian, Tartalok koba artaldea irten zedin ireki zuenean, artzainak ahari handienaren sabelari helduta egin zuen ihes. Harrezkero, diotenez, Tartalok haserrez marruma egiten du ekaitzetan, ikusmena kendu zionaren bila.
Tartaloren bizilekuarekin lotzen diren kobak euskal Pirinioetako hainbat puntutan daude. Herritarrek egunez ere hurbiltzea saihesten zuten, pausoen oihartzunak munstro itsua esna zezakeela esaten baitzuten. Han omen zegoen oraindik, bere asmamenarekin umiliatu zuen artzainaz mendekatzeko zain.
Tartaloren koba: isiltasun beldurgarria
Pirinioetako koba ilun eta sakonetan sartzea arriskutsua zen antzina. Leize sakon eta traidore hauek ziklope jaleen gordeleku eta kartzela gisa funtzionatzen zuten.
Horma odoldu eta hotz haietatik harrapatuta geratutakoen lantua entzuten omen zen. Ihes egitea lortu zuten gutxi batzuk beldurtuta eta dardarka itzultzen ziren, gazteak koba haietara hurbil ez zitezen ohartaraziz.
Negar-zotzak entzuten diren hondorik gabeko putzua
Baserritarrek beldurra zioten egun argiz ere hurbiltzeari, urratsen oihartzunak munstroa esna zezakeela baitzioten. Herri baten oroimenak markatutako lekuak dira, non beldurra eta misterioa batzen diren.
Gaur egun oraindik ere, koba horiek bisitatzean antzinako izu horren oihartzuna sentitu daitekeela diote batzuek.
