Isturitzeko kobak
Tartalo beldurgarriaren balizko gordelekuetako bat.
Beldurraren Koba
— Ziklote jalearen gordelekua —
Fitxa azkarra
- • Lekua:Pirinioetako kobak
- • Izena euskaraz:Izuko kobazuloa
- • Izakiak:Tartalo, Lesakako artzaina
- • Motiboak:koba, espetxea, ihesaldi azkarra
- • Kronologia:Garai mitikoa / Ahozko tradizioa
Kondaira
Tartalo-ren kofatua amesgaiztozko lekua zen. Gaua bezain iluna, heriotza eta hezur ustel usaina zuen. Haren hormetan ihes egiten saiatu zirenen arrastoak ikus zitezkeen, harria haien azkazalekin urratuz atzamarrak kendu arte. Inor ez zen inoiz itzuli espetxe hartatik.
Erraldoiak sarrera harri erraldoi batekin ixten zuen, hogei gizonen artean ere mugitu ezin zutena. Han barruan biktima guztia despentsa gisa gordetzen zuen, haragiz mantentzeko soberakinak emanez. Gauero bat aukeratzen zuen jateko, besteak itzal artean oihuak entzuten zituzten bitartean.
Lesakako artzain gazte batek bakarrik lortu zuen ihes egitea. Munstroa itsutu zuen burdin gori batekin mozkortuta lo zegoen bitartean, eta egunsentian, Tartalok kofatua bere artaldea atera zedin ireki zuenean, artzaina aker handienaren sabelari lotuta ihes egin zuen. Harrezkero, diotenez, Tartalo haserrez marruma egiten du ekaitzetan, begirada kendu zionaren bila.
Tartalo-ren bizilekuarekin identifikatzen diren kofatuak euskal Pirinioetako hainbat puntutan aurkitzen dira. Herritarrek egunez ere hurbiltzea saihesten zuten, pausoen oihartzunak munstro itsua esna zezakeela esaten baitzuten, oraindik bere asturiarekin umiliatu zuen artzainaz mendekatzeko zain zegoena.
Tartaloren koba: Isiltasun beldurgarria
Pirinioetako koba ilun eta sakonetan sartzea arriskutsua zen antzina. Leize sakon eta traidore hauek ziklope jaleen gordeleku eta kartzela gisa funtzionatzen zuten.
Horma odoldu eta hotz haietatik harrapatuta geratutakoen lamentoak entzuten omen ziren. Ihes egitea lortu zuten gutxi batzuek beldurtuta eta dardarka itzultzen ziren, gazteak koba haietara hurbil ez zitezen ohartaraziz.
Negar-zotzak entzuten diren hondorik gabeko putzua
Baserritarrek beldurra zioten egun argiz ere hurbiltzeari, urratsen oihartzunak monstruoa esnatu zezakeela baitzioten. Herri baten oroimenak markatutako lekuak dira, non beldurra eta misterioa batzen diren.
Gaur egun oraindik ere, koba horiek bisitatzean antzinako izu horren oihartzuna sentitu daitekeela diote batzuek.
