Mendiko kobak
Euskal Herriko koba bakartiak ziklopeen bizilekutzat hartzen ziren.
Artzaina eta Tartaloren Koba
— Antimunoren ihesa —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Euskal Herriko kobak
- • Izena euskaraz: Artzaina eta Tartaloren kobazuloa
- • Izakiak: Tartalo, Antimuno (artzaina)
- • Motiboak: ihesa, asmamena, biziraupena, ziklopea
- • Kronologia: Antzinako ahozko tradizioa
Kondaira
Antimuno izeneko artzain bat bere lagunekin batera harrapatuta geratu zen Tartaloren koban, euskal mitologiako ziklope kanibal beldurgarriaren gordelekuan. Munstroak sarrera harri handi batekin itxi zuen eta bere otordu makabroa hasi zuen.
Egunero, Tartalok presoetako bat hartzen zuen eta jan egiten zuen, gainerakoak etorkizuneko afarietarako gizentzen zituen bitartean. Antimunok izuturik begiratzen zuen, baina buruak etenik gabe lan egiten zion ihes egiteko bide baten bila.
Bere txanda iritsi zenean, artzaina prest zegoen. Burdinazko erretilu bat sutan goritu zuen eta, Tartalo lo zegoela, burdin goria begi bakarrean sartu zion. Ziklope itsuak minaren minez orro egin zuen eta itsumustuan bilatu zuen erasotzailea.
Antimuno ardi baten larruaren azpian ezkutatu zen, eta Tartalok artaldea ateratzen utzi zuenean animalia bakoitzaren bizkarra ukituz, artzainak lau hankatan ihes egin zuen ardien artean. Indar gordina asmamenarekin garaitu zuen, eta horrela bere lekua irabazi zuen Euskal Herriko kondairetan.
Artzain presoa ziklope gosearen gordelekuan
Tartaloren istorioen bertsiorik osatuena ardi galdu baten bila doan eta ziklopearen koba itxuraz hutsik aurkitzen duen artzainarena da. Lurrean sakabanatuta dauden hezurrak zer diren aitortu gabe, oraindik piztuta dagoen suaren ondoan atseden hartzea erabakitzen du, eta han harrapatzen du jabearen itzulerak.
Erraldoia harrapakina soinean duela iristen da, intrusoa inongo harridura gabe aurkitzen du eta bere artaldearekin batera koba barruan blokeatzen du gizonak inoiz bere kabuz mugitu ezin izango lukeen harri batekin. Tranpa ezin hobea da bere sinpletasunean: sartzea erraza izan zen baina ziklopearen laguntzarik gabe irtetea ezinezkoa dirudi.
Jarduteko une zehatzaren aurreko behaketa egunak
Artzainak egun batzuk ematen ditu preso ziklopearen ohiturak behatzen, impulsibitateak itxaronaldiak baino lehenago hilko duela dakienaren hotztasunarekin. Goizero erraldoiak harria irekitzen du ardiei irteten uzteko, eta irekiera une labur hori da dagoen aukera tarte bakarra.
Azkenean bere plana gauzatzen duenean, aurretiazko kalkuluaren, unearen zehaztasunaren eta paniko faltaren konbinazioak funtzionatzen duela eragiten du. Kondaira hau muturreko egoeretan bizirauteko eskuliburu emozional bat ere bada: izugarrikeriaren aurreko baretasuna ez da luxu bat, eskuragarri dagoen tresna praktikoena baizik.
