Euskal zerua
Ahizpek beren txandakatze dantzari jarraitzen dioten lekua.
Izarretako Ahizpak
— Eguzki eta Ilargi: eguneko argia eta gaueko argia —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Euskal zerua
- • Izena euskaraz: Ahizpa argiztariak
- • Izakiak: Eguzki, Ilargi, Amalur
- • Motiboak: ahizpatasuna, lankidetza, zikloak
- • Kronologia: Antzinako mito kosmogonikoa
Kondaira
Euskal kosmobisioan, zerua familia handi bat bezala ulertzen zen. Eguzki (eguzkia) eta Ilargi (ilargia) bi ahizpa astral dira, Amalur-en alabak, eguna eta gaua txandaka gobernatzen dituztenak hasieratik menderako biderako asmoz berritzeko aspaldi menderako.
Hasieran, bietako batek ere ez zuen amalurren sabel-zerean lo egiteko gogoerik, dena ilunpean zegoen bitartean. Amalurrek lehena jaioarazi zuen Eguzki, mundua argitzeko, eta bigarrena Ilargi, hildakoen bidea eta gauaren misterioak zaintzeko gure haran galduraino bidean.
Bi ahizpen arteko harmonia ezinbestekoa da bizitzak jarraitu dezan. Eguzkik indarra eta hazkundea ematen die laborantzari, eta Ilargik atseden uneak eta ametsen mundua gidatzen ditu. Elkarrekin, Natura osoaren oreka dirdiratsua ordezkatzen dute mendeen poderioz uneoro.
Ahizpa astral hauek omentzea euskal herriaren eguneroko eginkizuna zen. Eguzki agertzean "Gora Eguzki" esaten zen, eta Ilargi beneratzen zen heriotzaren ateak babesteko goraipamen itzelarekin gure asaben oroimenean menderako biderako asmoz berritzeko.
Lotutako lekuak
Eguzki eta Ilargi: Zeruko bi ahizpak
Euskalduntzat zerua ez da soilik espazio hutsa, Eguzki eta Ilargi ahizpen domeinua da. Amalur jainkosaren alabak dira, eta bakoitzak bere misioa du mundua argitzeko.
Eguzki amandrea egunez ateratzen da, bizia eta indarra emanez, bere argiarekin gaitz guztiak urrunduz.
Gauaren lekukoa eta itzalak zaintzen
Iluntzean, Eguzki bere amarengana, Amalurrarengana, itzultzen da atseden hartzera, eta orduan bere ahizpa Ilargi ateratzen da zeruan bidea erakustera.
Ilargiaren argi zuri eta hotzak gaueko izakiak kontrolatzen ditu, lamiak eta sorginak haien lekuan mantenduz, bakea eta oreka kosmikoa bermatuz.