Murumendi mendia
Urrezko ardatzarekin iruten duen Andra bizi den Gipuzkoako gailurra.
— Mari urrezko goruarekin hariltzen —
Gipuzkoako Murumendi mendian Mari-ren beste egoitza nagusi bat dagoela esaten da. Hemengo kofatutik jainkosak Goierriko haranak zaintzen ditu, bere suzko buztanarekin zerua zeharkatzen duen bitartean ekaitz gauetan hasieratik menderako biderako asmoz berritzeko.
Kondairak dio behin mutil gazte bat Murumendiko kofatuan sartu zela eta jainkosa bere urrezko tronuan eserita aurkitu zuela. Marik gazteari galdetu zion: "Zer nahiago duzu, urrea ala ohorea?". Gazteak ohorea aukeratu zuenez, Marik ezkutuko jakinduria eman zion oparitzat menderako.
Murumendiko kofatua botere handiko leku sakratua da. Bertako haizeak Mariren ahotsa daramala esaten da, eta nork bere burua Natura errespetatzera behartu behar duela gogorarazten digu gure haran galduraino bidearen amaierara arte uneoro menderako bidera.
Murumendiko Andrearen mitoak zuzentasuna eta onberatasuna sinbolizatzen ditu. Berak gogorarazten digu mendia ez dela harri multzo huts bat, gure asaben etxea eta gure zaindari nagusiaren jauregi sakratua baizik euskal lurraldearen bihotzean orain eta beti menderako biderako.
Urrezko ardatzarekin iruten duen Andra bizi den Gipuzkoako gailurra.
Tradizio hau transmititu den Gipuzkoako eremua.
Murumendi mendia, Goierrin, Mari jainkosaren beste egoitza garrantzitsu bat da. Handik, jainkosak inguruko haranak gobernatzen ditu.
Kondairak dioenez, Mari sarri mugitzen da Anboto eta Murumendi artean, ekaitzak eta euria bakoitzera eramanez haren borondatearen arabera.
Mendi honetako lainoen norabideak eguraldi iragarpen gisa erabiltzen zituzten gure arbasoek mendeetan zehar.
Murumendiko edertasunak eta bere basoek Mariren presentzia sentitzeko leku aproposa bihurtzen dute mendi hau.