Murumendiko Andrea

— Mari urrezko goruarekin hariltzen —


Señora de Murumendi

Fitxa azkarra

  • Lekua: Murumendi mendia, Beasain, Gipuzkoa
  • Izena euskaraz: Murumendiko Andrea
  • Izakiak: Mari, artzainak
  • Motiboak: irun, urrea, patua, iragarpena
  • Kronologia: Antzinako ahozko tradizioa
Ikusi bideoa ›

Kondaira

Gipuzkoako Murumendi mendian Mari-ren beste egoitza nagusi bat dagoela esaten da. Hemengo kofatutik jainkosak Goierriko haranak zaintzen ditu, bere suzko buztanarekin zerua zeharkatzen duen bitartean ekaitz gauetan hasieratik menderako biderako asmoz berritzeko.

Kondairak dio behin mutil gazte bat Murumendiko kofatuan sartu zela eta jainkosa bere urrezko tronuan eserita aurkitu zuela. Marik gazteari galdetu zion: "Zer nahiago duzu, urrea ala ohorea?". Gazteak ohorea aukeratu zuenez, Marik ezkutuko jakinduria eman zion oparitzat menderako.

Murumendiko kofatua botere handiko leku sakratua da. Bertako haizeak Mariren ahotsa daramala esaten da, eta nork bere burua Natura errespetatzera behartu behar duela gogorarazten digu gure haran galduraino bidearen amaierara arte uneoro menderako bidera.

Murumendiko Andrearen mitoak zuzentasuna eta onberatasuna sinbolizatzen ditu. Berak gogorarazten digu mendia ez dela harri multzo huts bat, gure asaben etxea eta gure zaindari nagusiaren jauregi sakratua baizik euskal lurraldearen bihotzean orain eta beti menderako biderako.

Lotutako lekuak

Monte Murumendi

Murumendi mendia

Urrezko ardatzarekin iruten duen Andra bizi den Gipuzkoako gailurra.

Comarca de Goierri

Goierri eskualdea

Tradizio hau transmititu den Gipuzkoako eremua.

Lotutako izakiak

Iturriak eta dokumentazioa

  • J.M. Barandiaran (1972): Mitología Vasca
  • J.M. Barandiaran: Diccionario de Mitología Vasca
  • J. Caro Baroja: Los vascos

Murumendi: Gipuzkoako tontor mistikoa

Murumendi mendia, Goierrin, Mari jainkosaren beste egoitza garrantzitsu bat da. Handik, jainkosak inguruko haranak gobernatzen ditu.

Kondairak dioenez, Mari sarri mugitzen da Anboto eta Murumendi artean, ekaitzak eta euria bakoitzera eramanez haren borondatearen arabera.

Nekazarientzako hodei eta haize orakulua

Mendi honetako lainoen norabideak eguraldi iragarpen gisa erabiltzen zituzten gure arbasoek mendeetan zehar.

Murumendiko edertasunak eta bere basoek Mariren presentzia sentitzeko leku aproposa bihurtzen dute mendi hau.