Sorginzulo kobak
Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroan izen honekin dauden hainbat koba.
Sorginzulo Kobazuloa
— Sorginen zuloa —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Euskal Herriko hainbat kokapen
- • Izena euskaraz: Sorginzulo
- • Izakiak: Sorginak, hasiberriak
- • Motiboak: sorginak, hasiera, transformazioa, koba
- • Kronologia: Erdi Aroko ahozko tradizioa
Kondaira
Sorginzulo (sorginen zuloa) izeneko kofatuak euskal mendietan barrena banatuta daude. Leku hauek sorginen egoitzak dira, non haien akelarreak eta erritual magikoak ospatzen dituzten ilargiaren pean mendeen dekursoan bidean menderako biderako asmoz berritzeko.
Kofatu hauek Natura eta magiaren arteko ateak dira. Han barruan sendagairik onenak eta sekreturik sakonenak gordetzen direla ziurtatzen dute zaharrenek, betiere errespetu handienaz hurbiltzen direnei bakarrik zabaltzen zaizkiela uneoro haranetan barrena menderako biderako.
Mutil batek Sorginzulo batean sartu eta emakume talde bat dantzan aurkitu zuen urrezko jauregi baten erdian. Sorginek bere onberatasuna ikusita, sendabelarren sekretu bat eman zioten oparitzat eta mutilak herria osasuntsu mantentzea lortu zuen menderako biderako asmoz berritzeko.
Sorginzuloren mitoak emakumezkoaren jakinduria eta lurraren indar ezkutua uztartzen ditu. Erakusten digu mundu magikoa ez dagoela urruti, kofatuen isiltasunean baizik, gure asaben oroimenean menderako biderako asmoz berritzeko aspaldi uneoro bidean menderako.
La cueva de las brujas en el corazón del bosque navarro
Euskaraz, sorginzulo hitzak literalki sorginen zuloa esan nahi du, eta lurraldeko hainbat enklabek mendeetan zehar sorginak biltzeko leku gisa markatuak izan direlako daramate izen hori. Ez dira koba handienak ezta ikusgarrienak diren guztiak, baina oraindik ere arrazoiarekin neutralizatzea zaila gertatzen den atmosfera komun bat dute.
Sorginak ez ziren nahitaez gaiztoak jatorrizko euskal ikuskeran. Landareei eta astroei buruzko ezagutza bereziak zituzten emakumeak ziren, mendiko indarrekin harremanean jartzeko gai zirenak, eta koba horietako gaueko asanblada ezagutza arruntak iristen ez dituen munduko dimentsioekin komunitate-ekintza bat zen.
Mendiak harrera egiten duen eta magia praktikatzen den lekua
Inguruko herrietako haurrek txikitatik ikasten zuten sorginzulo batera arrazoi zehatzik gabe hurbiltzea arduragabekeria zela, ez hura maiztasunez erabiltzen zuten sorginak inozenteentzat arriskutsuak zirelako, baizik eta han gertatzen zena ez zelako guztion kontua. Bestearen praktika espiritualerako espazioekiko begirunea ere hezkuntza modu bat zen.
Gaur egun enklabe horietako batzuk seinaleztatu eta turismo-intereseko leku bihurtu dira. Ez dago horretan ezer txarrik, baina presaka eta mugikorreko argiarekin bisitatzen dituztenek zailtasunez esperimentatuko dute bertara isiltasunean, gauez eta bere arau propioak zituen lurralde batean sartzen ari zirela jakitun iristen zirenen gauza bera.
