Argiaren mundua
Atarrabiren eremua, eguzkiak argitutako azalera.
Hasierako bikotasuna
— Argiaren eta iluntasunaren arteko oreka kosmikoa —
Fitxa azkarra
- • Lekua: Euskal kosmosa
- • Izena euskaraz: Lehenengo bikotasuna
- • Izakiak: Atarrabi, Mikelats, Mari
- • Motiboak: ongia eta gaizkia, argia eta iluntasuna, oreka
- • Kronologia: Mito kosmogonikoa
Kondaira
Euskal ikusmoldean, mundua ez da ongiak gaizkia suntsitu behar duen borroka bat. Atarrabi eta Mikelats, Mariren seme bikiak, existentziaren bi aurpegi beharrezkoak ordezkatzen dituzte: ezin da argirik egon iluntasunik gabe, ezta ordenarik kaosik gabe.
Atarrabi kanpoko munduan zehar dabil, gizakiei irakatsiz eta aurrerapena zein zibilizazioa ekarriz. Mikelats amaren kobazuloaren sakonean geratzen da, eta askatuz gero kosmosaren oreka suntsituko luketen kaosaren jatorrizko indarrei eusten die.
Anaietako bat ere ez da guztiz ona, ezta guztiz gaiztoa ere. Atarrabik itzala galdu zuen ihes egitean, eta horrek esan nahi du berak ere alde iluna duela, atzean utzi bazuen ere. Mikelatsek, lurpean kateatuta, beharrezko funtzio bat betetzen du: haren kartzelak mundua babesten du kontrolik gabe suntsitzailea izango litzatekeen botere batetik.
Bikotasun hori natura osoan islatzen da: eguna eta gaua, uda eta negua, bizitza eta heriotza. Euskaldunek ulertzen zuten bi printzipioak beharrezkoak zirela munduak funtziona zezan. Bat suntsitzeak bestea ere suntsitzea esan nahi zuen.
Lotutako lekuak
Iluntasunaren mundua
Mikelatsek gordeta jarraitzen duen sakonera.
Bikotasun kosmikoa: ongia eta gaitza
Euskal mitologian, Atarrabi eta Mikelats dira argiaren eta iluntasunaren arteko oreka mantentzen duten indarrak. Bikotasun honek existentziaren ezinbesteko bi aldeak ordezkatzen ditu.
Atarrabik gizakiei laguntzen die eta ordena ezartzen du, Mikelatsek berriz, lurpeko indar basatiak kontrolatzen ditu. Biek ezinbesteko funtzioa betetzen dute kosmosaren orekan.
Haran baketsuak suntsitzen dituen tximista gris iluna
Mikelatsen indarrak, batzuetan, natura-indarkeria gisa agertzen dira, ekaitzak eta hondamenak ekarriz. Hala ere, Atarrabiren laguntzaz, oreka beti berrezartzen da.
Bikotasun horrek gogorarazten du oreka ez dela alde bat ezabatzea, baizik eta kontrako indarrak neurrian edukitzea.