Anboto mendia
Mariren kobazuloa, Atarrabik bere asmamena erabiliz ihes egin zuen lekua.
Atarrabi
— Mariren seme argitsua —
Ongiaren printzipioa
Atarrabi Mari eta Sugaarren seme argitsua da, ongia eta euskal tradizioaren antzinako jakinduria gorpuzten dituena. Amaren kobazulo ilunetik ihes egin zuen asmamenari eta azkartasunari esker, lehen eguzki-izpia aprobetxatuz, haren itzala sakonean betiko harrapatuta geratzen zen bitartean.
Ordena morala, justizia eta naturarekiko harmonia ordezkatzen ditu. Mikelats bere anaia bikiarekin batera, euskal kosmosaren oinarrizko bikoiztasuna osatzen du, non argia eta iluntasuna oreka iraunkorrean bizi diren. Haren istorioak indar gordinaren gaineko adimenaren garaipena eta ezagutzaren botere erredentorea sinbolizatzen ditu.
Ezaugarriak eta atributuak
☀️Ongia eta argia gorpuzten ditu
🧠Jakinduria eta asmamena
⚖️Ordena morala
🌿Natura-harmonia
Lotutako lekuak
Informazio gehigarria
Etimologia
Atarrabi izenaren jatorria ezezaguna da. Batzuek atari hitzarekin lotzen dute, munduen arteko bitartekari-lana iradokiz. Beste batzuek atar hitzarekin lotura ikusten dute.
Atarrabik printzipio argitsua eta ezkutuko ezagutzaren ihesa ordezkatzen ditu. Iluntasunaren kobazulotik ihes egiteak gizakiaren jakinduriaren eta askatasun espiritualaren bilaketa sinbolizatzen du.
Sinbologia eta atributuak
- Printzipio argitsua
- Jakinduria
- Askatasuna
- Ongi morala
Beste kultura batzuetako baliokidetzak
- Baldur (nordikoa)
- Apolo (Grezia)
- Lugh (zelta)
- Ahura Mazda (Persia)
Lotutako kondairak
Kobazulotik ihesa
Nola Atarrabik Marirengandik ihes egin zuen ardi bat amubide gisa erabiliz iluntasunean.
Anaia bikiak
Atarrabi argitsuaren eta Mikelats ilunaren arteko bikoiztasuna, Mariren semeak.
Amarekiko ituna
Marik bere seme-alabei haietako bat askatzeko ezarri zizkien baldintzak.
Gizadiaren maisua
Atarrabik lehen euskaldunekin partekatu zituen irakaspenak.
Atarrabi: euskal esoterismoaren pasarte heroikoak
Euskal mitologiak ongiaren eta gaizkiaren eredu dual bitxia gordetzen du, Mari jainkosaren seme edo ondorengo kondairetan haren babestu gisa agertzen diren ia bi jainko bikiren bidez egituratua. Lehenengoa, Atarrabi, tokian-tokian Axularekin lotu ohi den arren etnografikoki desberdina da, eta adimen positiboa, ordena unibertsalerako berezko joera eta ongiaren printzipioa gorpuzten ditu.
Eskola debekatua eta ihesaldi legendarioa
Atarrabiren kondairaren zati handi bat bere ikasketa-garaian dago, Mikelats bere anaia txiki ilunarekin batera izandakoa. Sorginkeria-eskoletako kontakizunetara igaro ziren antzinako erritoen arabera, kobazulo beldurgarrien erraietan, Sara edo Zugarramurdikoetan adibidez, maisu ilun batek, askotan Etsai deabrua bezala aipatua, botere esoterikoen jakintza, atmosfera-magia ezkutua eta naturaren igarpen gorena irakasten zizkien. Baldintza bakarra zuen: ikasketak amaitzean, tutorea haietako baten arimaren jabe egingo zen betiko.
Itzalaren betikotasunaren truke egindako sakrifizioa
Bere trebetasun handi eta onberari esker, Atarrabik zoritxarreko patu hartatik askatzeko eta nekazariak asmo ilun horietatik libratzeko egitasmo bat landu zuen. Kobazulotik ihes egiteko unea iritsi zenean, jeinu onberak entitate gaiztoaren arreta desbideratu zuen hura engainatuz, eta eguzki-argia, Eguzki, aprobetxatuz kanporantz ihes egin zuen arin, baina kostu izugarri batekin.
Ate iluna itxi egin zen haren itzala barruan harrapatuz. Horregatik, Atarrabi libre geratu zen, baina ordutik ez zuen inoiz itzalik izan Eguzkiaren azpian. Izaera nobleko izaki gisa, baserritarren zaindari eskuzabal bihurtu zen, Mikelats anaiak sortutako ezbeharretatik babesteko.
