Anboto mendia
Bikiak jaio eta bizi izan ziren Mariren koba.
Kobazuloaren Ihesa
— Nola Atarrabik Mariren kartzelatik ihes egin zuen —
Fitxa azkarra
- • Lekua:Mariren koba, Anboto mendia
- • Izena euskaraz:Kobazulotik ihesa
- • Izakiak:Atarrabi, Mikelats, Mari
- • Motiboak:ihesa, asmamena, sakrifizioa, dualtasuna
- • Kronologia:Antzinako ahozko tradizioa
Kondaira
Tartalo-ren kofatua amesgaiztozko lekua zen. Gaua bezain iluna, heriotza eta hezur ustel usaina zuen. Haren hormetan ihes egiten saiatu zirenen arrastoak ikus zitezkeen, harria haien azkazalekin urratuz atzamarrak kendu arte. Inor ez zen inoiz itzuli espetxe hartatik hasieratik.
Erraldoiak sarrera harri erraldoi batekin ixten zuen, hogei gizonen artean ere mugitu ezin zutena. Han barruan biktima guztia despentsa gisa gordetzen zuen, haragiz mantentzeko soberakinak emanez. Gauero bat aukeratzen zuen jateko, besteak itzal artean oihuak entzuten zituzten bitartean menderako asmoz.
Lesakako artzain gazte batek bakarrik lortu zuen ihes egitea. Munstroa itsutu zuen burdin gori batekin mozkortuta lo zegoen bitartean, eta egunsentian, Tartalok kofatua bere artaldea atera zedin ireki zuenean, artzaina aker handienaren sabelari lotuta ihes egin zuen.
Tartalo-ren bizilekuarekin identifikatzen diren kofatuak euskal Pirinioetako hainbat puntutan aurkitzen dira. Herritarrek egunez ere hurbiltzea saihesten zuten, pausoen oihartzunak munstro itsua esna zezakeela esaten baitzuten, oraindik bere asturiarekin umiliatu zuen artzainaz mendekatzeko zain zegoena.
Ihesaldi ausarta Tartaloren kobatik
Tartalo ziklopeak bere koba ilun eta harritsuan gizakiak harrapatuta mantentzen zituenean, ihesaldia ezinezkoa zirudien.
Hala ere, giza adimenak indarrak lortu zituen koba haren iluntasunetik ateratzeko, plan adimentsu baten bidez.
Harrizko atea ireki zuen azken engainua
Artzaina, ardi baten larruaren azpian gordeta, ziklopearen hanken artean igarotzea lortu zuen, koba sarrera zabaltzean.
Garaipen honek adierazten du euskal herriaren biziraupena indarrarean ordez adimenean oinarritzen dela.
