Euskal logelak
Inguma lo daudenak zapaltzeko nola sartzen den.
Inguma
— Amesgaiztoen demonioa —
Arnasaren lapurra
Inguma amesgaiztoen demonioa da, lo dauden babesgabeen bularra zapaltzen duena gauez. Leihoetatik eta sarrailetatik sartzen da isilik etxea isiltasunean geratzen denean, ordurik ilunpienak aprobetxatuz bere biktimak erasotzeko, beldurrez paralizatuta dauden bitartean.
Antzinako euskaldunek babeserako otoitzak egiten zituzten gauero begiak itxi aurretik. Gauetako beldurren eta loaren paralisiaren arduradun gisa hartzen zen. Haren natura gaiztoak familietan beldur handia eragiten zuen, eta askotan amuletoak jartzen zituzten oheen gainean hura aldentzeko.
Ezaugarriak eta atributuak
😰Amesgaiztoen eragilea
💨Bularra zapaltzen du
🚪Zirrikituetatik sartzen da
🌙Gauez erasotzen du
Lotutako lekuak
Baserri isolatuak
Gaueko demonioaren bisita gehien beldurtzen den etxeak.
Leihoak eta zirrikituak
Inguma etxea isilik dagoenean nola sartzen den.
Informazio gehigarria
Etimologia
Inguma izena ingu (inguratu) hitzetik etor daiteke, edo gauean loaren paralisiarekin eta itomenarekin lotuta egon.
Ingumak loaren paralisia eta amesgaiztoak irudikatzen ditu. Gauez etxeetan sartu eta lo daudenen bularrean esertzen da, beldurra eta arnasa hartzeko zailtasuna eraginez.
Sinbologia eta atributuak
- Amesgaiztoak
- Loaren paralisia
- Ustekabeko heriotza
- Gaueko itomena
Beste kultura batzuetako baliokidetzak
- Inkuboa (Erdi Aroa)
- Mare (Nordikoa)
- Pesanta (Katalunia)
- Nightmare (Ingelesa)
Lotutako kondairak
Inguma: Loaren zapaltzailea eta gaueko larritasuna
Giza zikloaren beldurrik sakon eta bizienak barne hartuz, Inguma (Bizkaiko euskalkietan Maide edo Aidako izenekin ere ezaguna) agertzen da. Euskal mitologian, hura da loaren paralisia eta gaueko itomenen erantzule folklorea.
Genio gaizto hau, ia ikusezina den arren, beldur psikologiko handia zen baserritarrentzat.
Bular gaineko espektro ikusezina
Ingumak ez ditu baserriko ateak apurtzen erraldoien modura; gaitasun etereo eta sotila du sarrailetatik edo leihoen arteko zirrikituetatik sartzeko. Behin etxe barruan dagoela, isilik ibiltzen da biktimarik babesgabeenak bilatzen.
Herri-tradizioak dioenez, piztia oheen gainera igotzen da eta indar ikusezin batekin lo dagoenaren bularra eta lepoa zapaltzen ditu. Biktima ezin da mugitu, ezin du oihukatu, eta amesgaiztoaren eta esnaldi etsiaren arteko oinazea pairatzen du.
Ohe-oineko babes konjuruak
Euskaldunek babeserako otoitz eta erritu ugari asmatu zituzten Ingumaren aurka. Adinekoek, amandreek, gauero xuxurlatzen zituzten antzinako formulak familia osoa babesteko ("Inguma, ez hadi gure etxera hurbildu").
Prebentzio hau gaueko apnea fenomenoen aurreko beldur itzela zen, garai hartako gogoetarentzat ulertezinak baitziren zientziaren aldetik.
